Kinh nghiệm quốc tế về đo lường pháp định và những gợi mở cho Việt Nam

Trên bình diện quốc tế, hoạt động đo lường đang thay đổi mạnh dưới tác động của toàn cầu hóa, 13Win19 tải ứng dụng quốc tế và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đo lường ngày càng được coi là bộ phận của hạ tầng chất lượng quốc gia, có vai trò bảo đảm độ tin cậy của giao dịch 13Win19 tải ứng dụng, bảo vệ người 13Win18 đa dạng khuyến mãi, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhiều quốc gia hài hòa hóa pháp luật đo lường với các khuyến nghị của Tổ chức Đo lường Pháp định A13win Ưu đãi Vip (Organisation Internationale de Métrologie Légale - OIML) và bảo đảm liên kết chuẩn theo Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau của Ủy ban Cân đo quốc tế (Comité International des Poids et Mesures Mutual Recognition Arrangement - CIPM MRA).

Sự phát triển của công nghệ số, cảm biến thông minh, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đang làm xuất hiện các mô hình đo lường dựa trên phần mềm, dữ liệu và kết nối thời gian thực. Vì vậy, nhiều nước đã chuyển đổi phương thức quản lý từ phương tiện đo truyền thống sang hệ thống đo thông minh, phần mềm đo và dữ liệu đo lường; đồng thời thừa nhận giá trị pháp lý của hồ sơ, chứng chỉ điện tử và tăng cường yêu cầu về an toàn, toàn vẹn, truy xuất nguồn gốc dữ liệu đo.

Tổ chức Đo lường Pháp định A13win Ưu đãi Vip (Organisation Internationale de Métrologie Légale - OIML) và Văn phòng Cân đo quốc tế (Bureau International des Poids et Mesures - BIPM) đang định hình chuẩn mực chung cho cải cách pháp luật đo lường. OIML V 1:2022 đã bổ sung thuật ngữ về phần mềm trong đo lường pháp định; OIML D 1:2020 khuyến nghị luật chỉ quy định nguyên tắc và thẩm quyền, còn yêu cầu kỹ thuật chi tiết giao cho văn bản dưới luật. Hai tổ chức này cũng thúc đẩy chứng chỉ kỹ thuật số, kiểm định từ xa, quản lý phần mềm và dữ liệu đo lường. Hệ thống chứng nhận OIML (OIML Certification System - OIML-CS) phản ánh xu hướng thừa nhận kết quả đánh giá, phê duyệt mẫu trên phạm vi quốc tế.

Liên minh châu Âu (EU)

Liên minh châu Âu điều chỉnh pháp luật đo lường theo hướng trung lập công nghệ và thích ứng nhanh với đổi mới. Chỉ thị phương tiện đo (Measuring Instruments Directive - MID) áp dụng mô hình “yêu cầu thiết yếu”, trong đó pháp luật chỉ quy định kết quả cần đạt về độ chính xác, ổn định, tính toàn vẹn dữ liệu và khả năng chống can thiệp.

Quá trình sửa đổi MID gần đây cho thấy EU đang mở rộng yêu cầu sang tính toàn vẹn dữ liệu đo và an ninh thông tin đối với các phương tiện đo thế hệ mới. Cùng với đó, sáng kiến Đám mây Đo lường Châu Âu (European Metrology Cloud - EMC) và các hướng dẫn của Tổ chức Châu Âu về Đo lường Pháp định (European Cooperation in Legal Metrology - WELMEC) đang tạo nền tảng cho chứng nhận điện tử và kiểm tra từ xa.

Hoa Kỳ

Hoa Kỳ tổ chức hệ thống đo lường pháp định theo mô hình phân quyền, trong đó Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (National Institute of Standards and Technology - NIST) cung cấp chuẩn đo lường và hướng dẫn kỹ thuật, còn Hội đồng Quốc gia về Cân đo (National Council on Weights and Measures - NCWM) cùng các bang tham gia xây dựng tiêu chuẩn đồng thuận, phê duyệt kiểu và kiểm tra thị trường.

Điểm nổi bật là chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu và phối hợp công - tư thông qua các chương trình bảo đảm đo lường theo quy trình (Process Measurement Assurance Program - PMAP) và bảo đảm đo lường khu vực (Regional Measurement Assurance Program - RMAP). Hoa Kỳ cũng đang cập nhật khung pháp lý đối với phương tiện đo số và dữ liệu đo điện tử, đồng thời vận hành Chương trình Phê duyệt mẫu quốc gia (National Type Evaluation Program - NTEP) với cơ sở dữ liệu công khai.

Trung Quốc

Trung Quốc duy trì mô hình quản lý 13Win. app không bị chặn mạnh nhưng kết hợp với chiến lược dài hạn và hạ tầng số. Luật Đo lường năm 1985 thiết lập hệ thống chuẩn đo lường phân cấp từ quốc gia đến địa phương và Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com, đồng thời cho phép Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com thiết lập chuẩn đo lường nội bộ khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật.

Trên nền tảng đó, Trung Quốc ban hành Kế hoạch Phát triển Đo lường Quốc gia 2021-2035 và Kế hoạch Hành động đến năm 2030, gắn đo lường với các ngành chiến lược và xây dựng cơ sở dữ liệu đo lường công nghiệp quốc gia. Trung Quốc cũng phân cấp phê duyệt mẫu, hỗ trợ Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com tư nhân tiếp cận dịch vụ đo lường và tham gia sâu vào Hệ thống chứng nhận OIML (OIML Certification System - OIML-CS).

Ảnh minh họa.

Liên bang Nga

Liên bang Nga là trường hợp tiêu biểu về số hóa pháp lý trong đo lường. Luật 102-FZ cập nhật thuật ngữ đồng bộ với Từ vựng quốc tế về đo lường (International Vocabulary of Metrology - VIM), đồng thời ghi nhận hệ thống kỹ thuật và thiết bị có chức năng đo lường, qua đó mở rộng đối tượng quản lý sang cảm biến thông minh và hệ thống đo tích hợp.

Điểm đột phá là Quỹ Thông tin Liên bang về bảo đảm tính thống nhất đo lường (Federal Information Fund for Ensuring the Uniformity of Measurements - FGIS Arshin), nơi dữ liệu kiểm định điện tử có giá trị pháp lý trực tiếp. Nga cũng công nhận dịch vụ đo lường Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com và phân định rõ giữa cơ quan quản lý 13Win. app không bị chặn, các viện đo lường quốc gia và mạng lưới trung tâm khu vực.

Cộng hòa Liên bang Đức

Cộng hòa Liên bang Đức xây dựng hệ thống đo lường pháp định gắn chặt với khuôn khổ châu Âu nhưng có nhiều đổi mới về kỹ thuật số. Luật Đo lường và Hiệu chuẩn (MessEG) đã bổ sung các khái niệm mới về hệ thống thiết bị, giao diện không phản ứng và độ kiểm chứng, tạo cơ sở quản lý phương tiện đo số và phần mềm.

Đức là quốc gia tiên phong triển khai Chứng chỉ Hiệu chuẩn Kỹ thuật số (Digital Calibration Certificate - DCC), cho phép biểu diễn dữ liệu hiệu chuẩn ở dạng máy có thể đọc, ký số và truy xuất theo hệ đơn vị SI. Bên cạnh đó, các yêu cầu kỹ thuật như PTB-A 50.8 và cơ chế Ủy ban Xác định quy tắc (Regelermittlungsausschuss - REA) cho thấy mô hình kết hợp giữa luật khung và quy tắc kỹ thuật cập nhật.

Hàn Quốc

Hàn Quốc điều chỉnh hoạt động đo lường pháp định chủ yếu thông qua Luật Đo lường (Measures Act), với định hướng vừa số hóa quản lý, vừa phân định rõ vai trò giữa các thiết chế. Luật cho phép thiết lập hệ thống quản lý thông tin đo lường tổng hợp để số hóa hồ sơ phê duyệt mẫu, kiểm định và hiệu chuẩn; đồng thời cho phép nhà sản xuất đủ điều kiện trở thành nhà sản xuất tự kiểm định và cho phép một số chủ thể tự kiểm tra định kỳ.

Mô hình phân công giữa Cơ quan Tiêu chuẩn và Công nghệ Hàn Quốc (KATS), Viện Nghiên cứu Tiêu chuẩn và Khoa học Hàn Quốc (KRISS), Viện Kiểm định và Chứng nhận Hàn Quốc (KTC) và Hiệp hội Đo lường Hàn Quốc (KASTO) cho thấy sự tách bạch chức năng chính sách, kỹ thuật và kiểm định.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy pháp luật đo lường hiện đại cần được thiết kế theo hướng ngắn gọn, ổn định và mang tính nguyên tắc; còn các yêu cầu kỹ thuật chi tiết nên giao cho nghị định, thông tư và tài liệu kỹ thuật chuyên ngành để có thể cập nhật kịp thời khi công nghệ thay đổi. Đây là cơ sở để Việt Nam sửa Luật theo hướng khung, bảo đảm thích ứng với phương tiện đo thông minh, phần mềm đo lường, dữ liệu đo và các mô hình kiểm định, giám sát từ xa. 

Kinh nghiệm của Liên bang Nga, Cộng hòa Liên bang Đức, Hàn Quốc, EU/WELMEC và định hướng của OIML, BIPM cho thấy số hóa hoạt động đo lường phải được nhìn nhận là một cấu phần của hạ tầng chất lượng quốc gia, không chỉ là phần mềm quản lý. Việt Nam cần xây dựng nền tảng thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về đo lường, thừa nhận giá trị pháp lý của dữ liệu kiểm định, hiệu chuẩn và chứng chỉ điện tử được xác thực, đồng thời tăng cường các yêu cầu về an toàn, bảo mật, tính toàn vẹn và truy xuất nguồn gốc dữ liệu đo.

Kinh nghiệm của Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Liên bang Nga, Trung Quốc và châu Âu cũng cho thấy cần phân định rõ chức năng giữa cơ quan quản lý 13Win. app không bị chặn, viện đo lường quốc gia, tổ chức kỹ thuật và Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com; đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và từ quản lý đồng loạt sang quản lý theo mức độ rủi ro.

Việt Nam cần hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý 13Win. app không bị chặn về đo lường, mở rộng sự tham gia của Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com và tổ chức ngoài 13Win. app không bị chặn trong cung cấp dịch vụ đo lường, áp dụng chương trình bảo đảm đo lường tại Link Đăng Nhập Nhà cái 13Win16.Com và từng bước giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý.

Hà My